Όταν ένα παιδί 16 ετών αποφασίζει να εγκαταλείψει την ασφάλεια του σπιτιού του, να διανύσει εκατοντάδες χιλιόμετρα και να χαθεί στις σκιές μιας μεγαλούπολης, η παραδοσιακή αστυνομική έρευνα συχνά δεν αρκεί. Χρειάζεται κάτι παραπάνω: χρειάζεται ενσυναίσθηση, ψυχολογική προσέγγιση και μια φωνή που να μην ακούγεται σαν ανάκριση, αλλά σαν αγκαλιά. Αυτόν ακριβώς τον ρόλο ανέλαβε η Σταυρούλα, η κοινωνικ…
Όταν ένα παιδί 16 ετών αποφασίζει να εγκαταλείψει την ασφάλεια του σπιτιού του, να διανύσει εκατοντάδες χιλιόμετρα και να χαθεί στις σκιές μιας μεγαλούπολης, η παραδοσιακή αστυνομική έρευνα συχνά δεν αρκεί. Χρειάζεται κάτι παραπάνω: χρειάζεται ενσυναίσθηση, ψυχολογική προσέγγιση και μια φωνή που να μην ακούγεται σαν ανάκριση, αλλά σαν αγκαλιά. Αυτόν ακριβώς τον ρόλο ανέλαβε η Σταυρούλα, η κοινωνική λειτουργός του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», η οποία απευθύνθηκε δημόσια στη Λόρα, προσπαθώντας να σπάσει τον τοίχο της σιωπής και του φόβου.
Δύο πρόσωπα, μία αποστολή: Η στρατηγική της ηλικιακής εγγύτητας
Στην πραγματικότητα, πίσω από το όνομα «Σταυρούλα» στην υπόθεση της Λόρας, συναντάμε δύο στελέχη του Οργανισμού που συνεργάζονται στενά. Η μία είναι η Σταυρούλα Σπυροπούλου, έμπειρη κοινωνική λειτουργός και ψυχολόγος, η οποία διαθέτει βαθιά γνώση στη διαχείριση κρίσεων και εξαφανίσεων ανηλίκων. Είναι ο άνθρωπος που αναλύει το προφίλ της 16χρονης, τις δυσκολίες προσαρμογής της από τη Γερμανία στην Ελλάδα και τις πιθανές αντιδράσεις της κάτω από συνθήκες πίεσης.
Ωστόσο, το πρόσωπο που είδαμε στο βίντεο-μήνυμα είναι μια νεότερη κοινωνική λειτουργός του Οργανισμού, επίσης με το όνομα Σταυρούλα. Η επιλογή της νεαρής Σταυρούλας για την επικοινωνία με τη Λόρα ήταν μια κίνηση υψηλής στρατηγικής σημασίας. Οι ειδικοί του «Χαμόγελου του Παιδιού» γνωρίζουν ότι ένας έφηβος που βρίσκεται σε φυγή τείνει να αντιμετωπίζει με καχυποψία τους μεγαλύτερους και τις αρχές. Η νεαρή κοινωνική λειτουργός, λόγω της ηλικιακής της εγγύτητας με τη Λόρα, λειτουργεί ως ένα πρόσωπο πιο «οικείο». Η φωνή της, το ύφος της και ο τρόπος που στάθηκε μπροστά στην κάμερα είχαν έναν στόχο: να νιώσει η Λόρα ότι απέναντί της δεν έχει έναν «αστυνομικό» ή έναν «αυστηρό ενήλικα», αλλά μια κοπέλα που μπορεί να την καταλάβει χωρίς να την κρίνει.
Δείτε το βίντεο με το μήνυμα της Σταυρούλας από το Χαμόγελο, στη Λόρα:
VIRAL
Η Σταυρούλα δεν περιορίστηκε στο να πει απλώς «γύρνα πίσω». Το μήνυμά της ήταν δίγλωσσο, καθώς μίλησε στη Λόρα τόσο στα ελληνικά όσο και στα γερμανικά. Αυτή η λεπτομέρεια είναι καθοριστική. Η Λόρα μεγάλωσε στη Γερμανία και ήρθε στην Ελλάδα μόλις πριν από τρία χρόνια, αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα με τη γλώσσα και την προσαρμογή της στο σχολείο. Ακούγοντας τη Σταυρούλα να της μιλά στη μητρική της γλώσσα, η 16χρονη λαμβάνει ένα ισχυρό σήμα: ότι αυτοί οι άνθρωποι τη γνωρίζουν, σέβονται την ταυτότητά της και κατανοούν τη δυσκολία της να επικοινωνήσει σε ένα περιβάλλον που της φαντάζει ξένο.
Η Σταυρούλα
Η Σταυρούλα, μέσω του Οργανισμού, ξεκαθάρισε στη Λόρα ότι «δεν είναι μόνη». Το μήνυμα επικεντρώθηκε στο να της προσφέρει ένα δίχτυ ασφαλείας, εξηγώντας της ότι η φυγή της δεν αντιμετωπίζεται ως «λάθος», αλλά ως μια ανάγκη για βοήθεια που ο Οργανισμός είναι έτοιμος να καλύψει. Η Σταυρούλα έγινε η φωνή που της είπε ότι υπάρχει τρόπος να λυθούν τα προβλήματα με τους γονείς της ή οι δυσκολίες στο σχολείο, αρκεί να κάνει το πρώτο βήμα και να εμπιστευτεί τους ανθρώπους που την αναζητούν.
Η δουλειά της Σταυρούλας και της ομάδας του «Χαμόγελου» δεν σταματά στο βίντεο. Ως κοινωνικοί λειτουργοί, βρίσκονται σε διαρκή επαφή με την οικογένεια στο Ρίο, προσπαθώντας να χαρτογραφήσουν τις αιτίες που οδήγησαν τη Λόρα στη φυγή. Εξετάζουν κάθε λεπτομέρεια από το παρελθόν της στη Γερμανία και τις αναφορές για το αν το παιδί είχε βιώσει πίεση ή κακοποίηση, στοιχεία που είναι απαραίτητα για να γνωρίζουν πώς θα τη διαχειριστούν τη στιγμή που θα βρεθεί.
Η Σταυρούλα εκπροσωπεί μια νέα γενιά επιστημόνων που αντιλαμβάνονται ότι η κοινωνική εργασία στον 21ο αιώνα απαιτεί τη χρήση της τεχνολογίας και των social media για να φτάσει εκεί που βρίσκονται οι έφηβοι. Το μήνυμά της είναι μια «ψηφιακή χειραψία» προς τη Λόρα, μια προσπάθεια να της δείξει ότι ο έξω κόσμος δεν είναι μόνο κάμερες ασφαλείας και περιπολικά, αλλά και άνθρωποι που ανησυχούν πραγματικά για την ευημερία της.
Καθώς οι έρευνες στου Ζωγράφου εντείνονται, η Σταυρούλα και η ομάδα του Εθνικού Κέντρου για τις Εξαφανίσεις παραμένουν σε ετοιμότητα. Το όνομά της έχει ταυτιστεί με την ελπίδα ότι η Λόρα θα δει το βίντεο, θα ακούσει τα γερμανικά της και θα αποφασίσει να σηκώσει το τηλέφωνο.
Η Σταυρούλα δεν είναι μια «διάσημη» των ειδήσεων, αλλά μια επαγγελματίας που επέλεξε να εκτεθεί δημόσια για να σώσει μια ζωή. Είναι η απόδειξη ότι στην καρδιά μιας αστυνομικής έρευνας, η επιστήμη της κοινωνικής εργασίας και η ανθρώπινη στοργή παραμένουν τα πιο ισχυρά εργαλεία. Όλοι περιμένουν τη στιγμή που η Σταυρούλα δεν θα μιλά πια σε μια κάμερα, αλλά θα κάθεται δίπλα στη Λόρα, βοηθώντας την να γυρίσει σελίδα στη ζωή της.
Διαβάστε επίσης
«Κάθε εξαφάνιση ανηλίκου προκαλεί ανησυχία. Οι πρώτες ώρες είναι καθοριστικές για την ασφάλεια του παιδιού», λένε οι άνθρωποι του Χαμόγελου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε κοινωνική λειτουργός και ψυχολόγος του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», Σταυρούλα Σπυροπούλου, (έχει το ίδιο μικρό όνομα με τη νεαρή συνάδελφό της στο βίντεο) η κινητοποίηση ξεκίνησε άμεσα από την ημέρα της εξαφάνισης, στις 8 Ιανουαρίου, μόλις οι γονείς αντιλήφθηκαν ότι το παιδί αγνοείται. Ο οργανισμός ενημερώθηκε την ίδια ημέρα και αμέσως κινητοποιήθηκε, ενεργοποιώντας το μηχανισμό missing children.
Όπως εξήγησε, οι γραμμές βοήθειας του Οργανισμού λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, δωρεάν, παρέχοντας εξειδικευμένη υποστήριξη τόσο σε παιδιά όσο και σε οικογένειες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ευρωπαϊκή γραμμή 116000, η οποία αποτελεί βασικό εργαλείο ενημέρωσης και άμεσης παρέμβασης σε περιπτώσεις εξαφανίσεων.
Στις 11 Ιανουαρίου, κατόπιν εισαγγελικής εντολής, ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός Amber Alert καθώς υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις ότι το παιδί ενδέχεται να βρίσκεται σε κίνδυνο. Παράλληλα, υπήρξε συντονισμός με τις αρμόδιες Αρχές, ενώ ενημερώθηκε και ο ευρωπαϊκός οργανισμός Missing Children Europe, σε περίπτωση που το παιδί έχει μετακινηθεί εκτός Ελλάδας. Πρόσφατα κινητοποιήθηκε και η ειδική ομάδα έρευνας και διάσωσης «Θανάσης Μακρής» για πιθανή εμφάνιση στην περιοχή του Ζωγράφου μετά από μαρτυρία που προέκυψε.
Missing Alert από το Χαμόγελο του Παιδιού για τη 16χρονη Λόρα
Οι ειδικοί τονίζουν ότι βασικός στόχος όλων αυτών των ενεργειών είναι το ίδιο το παιδί. «Είναι πολύ σημαντικό, αν με οποιονδήποτε τρόπο έχει δει ότι την αναζητούμε, να γνωρίζει ότι είμαστε εδώ για να ζητήσει βοήθεια και να νιώσει ασφάλεια», σημείωσε η κοινωνική λειτουργός, υπογραμμίζοντας ότι κάθε κίνηση γίνεται με πρόθεση φροντίδας και προστασίας.
Αναφερόμενη στους λόγους που οδηγούν παιδιά και εφήβους στη φυγή, εξήγησε πως συνήθως εντοπίζονται δύο βασικά ενδεχόμενα: είτε προβλήματα στο οικογενειακό περιβάλλον που δημιουργούν αίσθημα ανασφάλειας, είτε εξωτερικοί κίνδυνοι, συχνά μέσω διαδικτύου, από άτομα που μπορεί να τα εκμεταλλευτούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η φυγή εμφανίζεται στο μυαλό του παιδιού ως «λύση», ωστόσο πρόκειται για μια πλασματική αίσθηση ασφάλειας.
Παράλληλα, η κινητοποίηση των πολιτών θεωρείται κρίσιμη, πάντα όμως με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και την ιδιωτική ζωή του παιδιού. «Μιλάμε για την προσωπική του ιστορία και οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί», τόνισε.
Όσον αφορά ειδικά τις φυγές εφήβων, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν και οι περιπτώσεις γονικής αρπαγής, περιπτώσεις αρπαγής από τρίτο πρόσωπο αποτελούν το πιο μικρό ποσοστό. Η κύρια ανησυχία αφορά τις συνθήκες στις οποίες εκτίθενται τα παιδιά ,καθώς και τον κίνδυνο να εμπλακούν σε διαδικασίες εκμετάλλευσης.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η γνώση ότι υπάρχει η ευρωπαϊκή γραμμή 116000 και η άμεση επικοινωνία με εξειδικευμένους φορείς μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια. Όπως επισημαίνουν, η κινητοποίηση της κοινωνίας δεν είναι πίεση, αλλά μια συλλογική πράξη φροντίδας, με μοναδικό στόχο την ασφάλεια και την προστασία της Λόρας στη συγκεκριμένη περίπτωση αλλά και όσων παιδιών αγνοούνται και πιθανώς είναι εκτεθειμένα σε κινδύνους.
Δείτε και αυτά